Fragment tekstu z IPN poświęcony pacyfikacji Przewrotnego i Huciska.

Poniżej fragment publikacji IPN “Polacy i Żydzi w czasie II wojny światowej”. Fragment ten dotyczy pacyfikacji Przewrotnego i Huciska

[List Mieczysława Wrzoska do redakcji „Żołnierza Wolności”, opublikowany w numerze z 25/26 V 1968 [w:] Ten jest z Ojczyzny mojej. Polacy z pomocą Żydom 1939–1945, oprac. Władysław Bartoszewski, Zofia Lewinówna, wyd. III uzupełnione, Warszawa, Świat Książki, 2007]

Okrucieństwo okupanta oraz cena, jaką wypadło płacić Polakom za pomoc udzielaną ludności żydowskiej, ilustrują nader dobitnie wydarzenia, które miały miejsce w pow. rzeszowskim na wiosnę 1943 r. Oto 13 III tegoż roku oddział policji niemieckiej z Rzeszowa, nadzorowany przez funkcjonariuszy Gestapo, działając znienacka, otoczył wieś Przewrotne i dokonał krwawej egzekucji. Z raportu przesłanego 22 VI 1943 r. prezesowi RGO w Krakowie wynika, że ofiarą krwawej represji dokonanej 13 III 1943 r. w odwet za przechowywanie Żydów padło ok. 30 Polaków, mieszkańców wymienionej wsi. Dokumenty przechowywane w archiwum Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce notują nazwiska zamordowanych osób. Oto one: Michał Gaweł (ur. w 1903 r.), Wojciech Brudz (ur. w 1902 r.), Andrzej Drąg (ur. w 1896 r.), Wojciech Drąg (ur. w 1901 r.), Wojciech Pomykała (ur. w 1917 r.), Antoni Brudz (ur. w 1919 r.), Walenty Brudz (ur. w 1942 r. – dziecko!), Franciszek Wanoska (ur. w 1925 r.), Franciszek Wilk (ur. w 1902 r.), Józef Wilk (ur. w 1913 r.), Jan Wilk (ur. w 1916 r.), Jan Walc (ur. w 1898 r.), Adam Organiściak (ur. w 1880 r.), Józef Organiściak (ur. w 1906 r.), Wojciech Organiściak (ur. w 1885 r.), Franciszek Organiściak (ur. w 1912 r.), Józef Organiściak (ur. w 1912 r.), Łukasz Pomykała (ur. w 1876 r.), Aniela Organiściak (lat 34), Andrzej Organiściak (ur. w 1912 r.) i Antoni Rusin (ur. w 1902 r.). Wszystkie rozstrzelane osoby są pochowane we wspólnej mogile na cmentarzu w Przewrotnem. W kilka tygodni później, w dniu 9 V, policja niemiecka za ukrywanie Żydów wykonała powtórną krwawą egzekucję. W czasie egzekucji hitlerowcy zamordowali 16 Polaków, mieszkańców wsi Przewrotne. Oto ofiary egzekucji: Józef Trybulski (ur. w 1905 r.), Antoni Granat (ur. w 1905. r.), Andrzej Gola

W kilka tygodni później, w dniu 9 V, policja niemiecka za ukrywanie Żydów wykonała powtórną krwawą egzekucję. W czasie egzekucji hitlerowcy zamordowali 16 Polaków, mieszkańców wsi Przewrotne. Oto ofiary egzekucji: Józef Trybulski (ur. w 1905 r.), Antoni Granat (ur. w 1905. r.), Andrzej Gola (ur. w 1902 r.), Paweł Laska (ur. w 1895 r.), Józef Kus (ur. w 1903 r.), Jan Marszał (ur. w 1903 r.), Marcin Chubro (ur. w 1906 r.), Michał Chubro (ur. w 1890 r.), Ludwik Gut (ur. w 1905 r.). Nazwisk 6 ofiar egzekucji nie udało się ustalić. Egzekucji dokonano na podstawie imiennej listy, przygotowanej przez agenta Gestapo, który w przebraniu żebraka przebywał przez dłuższy czas we wsi Przewrotne. Skazanych rozstrzelano w wyschniętej sadzawce, znajdującej się na gruntach Marii Pokrywki, i tam ich pochowano we wspólnej mogile. Jednocześnie w tym samym dniu i w tejże samej wsi policja niemiecka rozstrzelała 6 dalszych Pola- 14 23 zagadnienia monograficzne Polacy i Żydzi w czasie II wojny światowej. materiały edukacyjne Instytutu Pamięci Narodowej ków oraz 4 osoby z sąsiedniej wsi Styków, w tym dwoje dzieci, jedno 2-letnie, drugie 1-miesięczne.

Wreszcie krwawa egzekucja dokonana 10 VI 1943 r. w odwet za ukrywanie Żydów, we wsi Huciska k. Głogowa. Jej ofiarą padło 21 osób. Oto ich nazwiska: Franciszek Drąg (ur. w 1912 r.), Józef Słuja (ur. w 1912 r.), Józef Gut (ur. w 1922 r.), Marcin Gut (ur. w 1897 r.), Jakub Rumak (ur. w 1909 r.), Józef Rumak (ur. w 1912 r.), Jadwiga Chezalik (ur. w 1902 r.), Zofia Dworak (ur. w 1891 r.), Jan Dworak (ur. w 1914 r.), Adam Baran (ur. w 1914 r.), Michał Dworak (ur. w 1886 r.), Maria Dworak (ur. w 1881 r.), Anna Dworak (ur. w 1913 r.), Szczepan Baran (ur. w 1907 r.), Adam Gut (ur. w 1912 r.), Katarzyna Dworak (ur. w 1883 r.), Anna Dworak (ur. w 1922 r.), Stefania Dworak (ur. w 1927 r.), Franciszek Beskur (ur. w 1908 r.), Adam Susich (ur. w 1890 r.) i Marcin Kolano (ur. w 1907 r.). W czasie akcji represyjnej spalono 17 domostw i kilkadziesiąt zabudowań gospodarczych.

Foto: UMiG Głogów Małopolski

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *